Tradycyjna Medycyna Chińska Archives - Goodie Foodie

Wiosna odpowiada przemianie Drzewa. Wiosną energia kieruje się w górę, dominującym czynnikiem klimatycznym jest wiatr, kolorem tej przemiany jest zielony, a odpowiadające jej narządy to Wątroba i Pęcherzyk Żółciowy.

Emocje związane z tymi narządami to gniew, złość, frustracja, niewyrażone, stłumione emocje.

Balast po zimie

Wiosną przyroda budzi się do życia, co przejawia się silną energią wznoszącą. Osoby, które żyją bliżej natury twierdzą, że wiosną będąc w lesie czy ogrodzie można usłyszeć tę budzącą się do życia energię!

Silny ruch energii w górę brzmi dobrze w dzisiejszych czasach, jednak nie zawsze znajduje to odzwierciedlenie w naszym samopoczuciu po zimie. Wielu z nas czuje się ociężałych i zmęczonych i nic nowego nie może się w nas obudzić, wręcz przeciwnie nie mamy na nic siły… Dodatkowo wiele osób cierpi z powodu kataru siennego. Katar sienny to m.in. wynik osłabionej odporności i zwiększonej wrażliwości niektórych osób na wiatr, który wiosną jest istotnym czynnikiem.

 

Zmęczenie i ociężałość to konsekwencje zimowej diety i stylu życia. Zima to czas Wielkiego Yin i nasze Yang jest wówczas schowane wewnątrz ciała, co oznacza że mamy wewnątrz dużo ciepła. Natomiast nasza powierzchnia jest nieustannie poddawana działaniu zimna i wiatru. Toteż wielu z nas wystraszonych zimowymi chłodami je więcej mięsa, pikantnych dań i pije rozgrzewające herbatki i alkohole. Jednym jest to bardziej potrzebne, innym mniej, a jeszcze innym ani trochę. Bo każdy z nas jest inny i każdemu co innego służy. Jedni lubią zimę, a inni nie znoszą, to są ważne informacje diagnostyczne. Nasza aktywność fizyczna jest często mniejsza zimą. Dodatkowym czynnikiem obciążającym organizm są powszechne późne i obfite kolacje. Wszystko to sprzyja wytworzeniu w ciele śluzu, który ulega zastojowi i przejawia się wiosną w postaci zmęczenia, ociężałości oraz zachorowań. Są one przejawem tego, że organizm próbuje się pozbyć „ odpadów” po zimie.

 

Dwa razy w roku – właśnie wiosną i jesienią – nasze organizmy mają naturalną skłonność do oczyszczenia, ale nie zawsze znajdują na to siłę, a my w zagonieniu nie zauważamy sygnałów płynących z ciała lub je ignorujemy, chyba że przejawią się z taką siłą, że musimy się im poddać i pochorować… Tak jak wspomniałam wyżej nie każdy organizm ma tyle siły, aby do tego doprowadzić. Dlatego warto wspomóc organizm w jego naturalnym dążeniu do oczyszczenia na wiosnę i zmienić na jakiś czas nasz sposób odżywiania na lżejszy i zmniejszyć ilości jedzenia na jakiś czas.

 

Warto w tym miejscu odwołać się do tradycji postu wielkanocnego. Nasi przodkowie mieli trochę łatwiej, bo na przednówku było na tyle mało zapasów jedzenia, że post był w jakimś sensie naturalnym etapem o tej porze roku. Uboga dieta w tym czasie jakże współgrała z małą obfitością w przyrodzie! My tymczasem żyjemy w czasach nieustannej obfitości jedzenia i tylko świadoma decyzja może nas skłonić do ograniczeń w konsumpcji – to zgodnie z powiedzeniem, że w dzisiejszych czasach przetrwają nie najsilniejsi, a najmądrzejsi…

Nareszcie wiosenna lekkość

Jednym z przejawów życia w zgodzie z porami roku jest dostosowanie do jej specyfiki naszego sposobu odżywiania.

Po cięższej  zimowej kuchni czas na lżejsze wiosenne potrawy:

Autor: Katarzyna Jaszczyk-Górska (dyplomowany dietetyk wg Tradycyjnej Medycyny Chińskiej)

Sztuka zrównoważone diety, to sztuka utrzymania równowagi między nawilżaniem, a osuszaniem.

Ta zasada wyraża to, co najważniejsze i najtrudniejsze zarazem w zadbaniu o Śledzionę i Żołądek.

Śledziona jest narządem Yin, jej zaburzenia wiążą się z wilgocią, lubi pożywienie osuszające, dlatego leczniczy dla niej jest przede wszystkim smak słodki ogrzewający, gorzki ogrzewający i przyprawy aromatyczne (rozmaryn, tymianek, kardamon, świeży imbir).

Żołądek jest źródłem suchości w organizmie. Lubi pożywienie nawilżające. Do jego leczenia używa się smaku słodkiego.

To, co leczy Śledzionę może doprowadzić do suchości, a potem gorąca w Żołądku, a to co leczy Żołądek może doprowadzić do nagromadzenia wilgoci w Śledzionie. Dlatego ważne jest dążenie do zachowania równowagi między produktami osuszającymi i nawilżającymi. Dla jednych osób ważne będzie zachowanie umiaru w jedzeniu produktów nawilżających i stosowanie przypraw osuszających wilgoć, a dla innych osób kluczowe będzie zachowanie umiaru w jedzeniu potraw osuszających, czyli przede wszystkim pikantnych, ale także zbyt dużej ilości przypraw ziołowych oraz dbanie o nawilżenie Żołądka.

Jeśli objawy są głównie ze strony Śledziony używamy smaku gorzkiego i aromatycznego, ale dodajemy coś ze smaku słodkiego, aby ochronić żołądek. I odwrotnie, gdy używamy smaku słodkiego, aby leczyć Żołądek dodajemy coś aromatycznego, aby chronić Śledzionę.

Prosty przykład:

Gotując kawę z kardamonem dodajemy miód lub cukier, aby nie wysuszyć Żołądka.

Gotując kompot z owoców dodajemy kardamon, żeby zapobiec wytworzeniu wilgoci w Śledzionie.

Tradycyjna potrawa lecznicza, która świetnie  radzi sobie z przywracaniem równowagi w  narządach przemiany Ziemi to conghee, czyli długo gotowany kleik ryżowy.

Tradycyjnie conghee to rozgotowany kleik ryżowy, ale można przygotowywać go też z innych zbóż w zależności od działania, które chcemy uzyskać. W niektórych rejonach Chin kleik jaglany jest tym podstawowym, a nie ryżowy.

Conghee jako czysty kleik jest bazą. Można go pić solo albo pod koniec dodawać różne dodatki. W Chinach w barach czy restauracjach podają zwykle conghee samo, a do niego wybiera się dodatki: warzywa, fasolki, mięso, ryby czy krewetki.

Na czym polega moc congee?

Kleik ryżowy ma wszystkie zalety, które wynikają z jedzenia ryżu, czyli wzmacnia Środkowy Ogrzewacz, wzmacnia Śledzionę i harmonizuje Żołądek.

Dodatkowa zaleta conghee wynika z tego, ze gotujemy je długo i uzyskujemy konsystencję rozwodnionej zupy, której główną zaletą jest łatwość trawienia i przyswajania, toteż sprawia, ze conghee wspiera pracę zarówno Żołądka jak i jelit.

Ponieważ conghee gotujemy w dużej ilości wody potrawa to pomaga odżywić płyny w Żołądku i jelitach. Jest to bardzo ważny aspekt, ponieważ jak pisałam wyżej Żołądek ma tendencję do suchości, szczególnie u osób starszych, chorujących przewlekle i osób, które jedzą dużo pikantnych potraw.

Jak już wspominałam równowaga w  elemencie Ziemi jest pewnym wyzwaniem, dlatego wielką zaletą conghee jest to, ze potrafi odżywić płyny Żołądka jednocześnie nie powodując wilgoci i śluzu w Śledzionie. A przy tym trawi się samo 🙂

Autor: Katarzyna Jaszczyk-Górska (dyplomowany dietetyk wg Tradycyjnej Medycyny Chińskiej)

Wzmacnianie Nerek jest wyrazem dbałości o swoją witalność, odporność, poziom energii życiowej, odporności na stres i zachodzące wokół zmiany, długość życia.

Najlepiej jest wzmacniać Nerki łagodnie przez długi czas, a zima jest szczególnie ważnym czasem dla wzmacniania Nerek. Osoby, u których Nerki są osłabione mogą czuć się zimą gorzej.

Jeśli ktoś nie lubi zimy i czuje się gorzej o tej porze roku to jest informacja diagnostyczna odnośnie Nerek. Ponieważ zima jest czasem panowania Yin to nasze Yang chowa się w środku ciała, a wiec w środku ciała jest gorąco, oczywiście zależy to od zasobów Yang w ciele. Chcę tu podkreślić, że nie każdy potrzebuje zimą rozgrzewania. Osoby, które lubią zimę, dobrze się czują o tej porze roku i nie potrzebują bardzo ciepło się ubierać, powinny być ostrożne w używaniu pikantnych dań, alkoholu, dużych ilości mięsa, szczególnie smażonego, bo wtedy w ciele gromadzi się przez zimę dużo gorąca i gorącego śluzu.

Ważne jest także, aby uwzględniać zarówno aspekt Yang jak i Yin, bo one są nierozłączne. Nadmiar Yang może wypalić Yin, a nadmiar Yin może stłumić Yang. Gdy zbyt skupimy się na rozgrzewaniu, czyli wzmacnianiu Yang może dojść do wytworzenia gorąca i wyczerpania Płynów, Krwi i Yin. Gdy z kolei zbyt skupimy się na odżywianiu Yin może dojść do wytworzenia wilgoci i zablokowania przepływu Qi.

Ogólne zalecenie w zimowej kuchni jest takie, aby stosować techniki wzmacniające Qi i Yang, a należą do nich: pieczenie, prażenie, długie gotowanie, grilowanie, gotowanie w szybkowarze. To wzmacnia energię obronną ciała. Potrawy mocno rozgrzewające stosujemy wtedy, gdy czujemy się przemarznięci.

 

Jedzenie dla Yin i Yang

Osoby, u których aspekt Yang jest osłabiony gorzej radzą sobie z zimnem z zewnątrz, łatwo marzną i łatwiej się przeziębiają, a zima prawdopodobnie nie jest ich ulubioną porą roku. Ich zasoby Qi i Yang nie są wystarczające, aby chronić ciało przed zimnem.

Energia  obronna jest funkcją związaną z Yang i jest ściśle związana z Yang Nerek. Dla takich osób kluczowe jest, aby zimą przede wszystkim nie szkodzić Nerkom i unikać surowych produktów – owoców, sałat, sałatek na surowo, soków, jogurtów, twarogów, nadmiaru cukru i mąki, zielonej i czarnej  herbaty oraz kawy. Dieta powinna składać się wyłącznie z posiłków gotowanych jedzonych na ciepło i powinna zawierać małe ilości przypraw gorących smaku ostrego jak: chili, gwiazdki anyżu, imbir suszony, cynamon, goździki, curry, czosnek, cebula, por. Korzystne jest także jedzenie długo gotowanych rosołów i gotowanie lub pieczenie z dodatkiem alkoholu. Zalecane  produkty wzmacniające Yang Nerek to: jagnięcina, krewetki, owies, kasza gryczana, fenkuł, por, prażone orzechy włoskie i laskowe.

Dbając o Nerki trzeba mieć zawsze na uwadze oba aspekty – Yin i Yang, a także aspekt Jing, bo on wiąże się ze wzmacnianiem naszych najbardziej drogocennych zasobów, z kolei aspekt Qi dba o tzw. Dolne Bramy w ciele, czyli jakość przytrzymywania.

Yang to aspekt związany z ciepłem, metabolizmem, procesami w ciele, natomiast Yin i Jing wiążą się z aspektem materialnym, z substancją ciała. Z kolei Qi Nerek dba o to, aby nasze zawory dobrze pracowały, gdy Qi Nerek jest osłabione pojawiają się np. nocne wycieczki do toalety.

Produkty wzmacniające Jing w diecie to: czarny sezam, mak, orzechy włoskie i laskowe podprażone, owoce goji, jajka, quinoa, amarantus, masło, miód, kawior, mleczko pszczele, pyłek pszczeli, świeże mleko, olej z zarodków pszennych, olej makowy, rydzowy, sezamowy.

Produkty wzmacniające Yin Nerek to: kaczka, królik, łosoś, ostrygi, ośmiornica, czarne fasolki, czarna soczewica, królik, glony, czarny sezam, orzechy i migdały, oliwki, oleje tłoczone na zimno.

Natomiast Qi Nerek wzmacniają: żurawina świeża i suszona, prażone orzechy włoskie i laskowe, mocno przypieczone ziemniaki, inne owoce o smaku cierpkim: wiśnia, pigwa, jarzębina, tarnina, cytryniec chiński.

 

Zapobieganie jest podstawową zasadą w medycynie chińskiej toteż chciałabym wspomnieć na koniec o czynnikach, które osłabiają Nerki i których warto unikać:

 

Natomiast to, co wspiera Nerki to:

 

Autor: Katarzyna Jaszczyk-Górska (dyplomowany dietetyk wg Tradycyjnej Medycyny Chińskiej)

Zima należy do Przemiany Wody, a Woda to tzw. Wielkie Yin.

W przyrodzie to czas zastoju, spowolnienia, wycofania, energia kieruje się do środka. 

O tej porze roku warto zwolnić tempo, zadbać o sen i odpoczynek, dobre, gotowane jedzenie z uwzględnieniem produktów wzmacniających Nerki.

Narządy, które należą do przemiany Wody, a wiec o które warto zadbać zimą to Nerki i Pęcherz Moczowy. 

 

Wg teorii Pięciu Przemian Woda to:

Kolor – czarny

Czynnik klimatyczny – zimno 

Emocja – strach, lęki, szok emocjonalny

Smaki – słony kieruje działanie potraw do Nerek, jeśli kończymy potrawę na tym smaku to kierujemy energię z tej potrawy do Nerek. 

 

Woda symbolizuje spokój, na którym opiera się siła człowieka i jego ciała. Zdrowy żywioł Wody oddziałuje w człowieku jak mocna siła skierowana ku dołowi dająca poczucie zakorzenienia i oparcia. Zdrowe Nerki są wiec podstawą zdrowia wszystkich narządów i decydują o naszej witalności, odporności fizycznej i psychicznej, metabolizmie, długości życia.

 

Nerki są obdarzone w TCM szczególną uwagą jako, ze w Nerkach jest zmagazynowana nasza esencja Jing, czyli nasza podstawowa energia życiowa, dzieli się ona na energię przedurodzeniową i pourodzeniową. Energia przedurodzeniowa to ta, którą dostajemy od rodziców, z nią się rodzimy i to od niej zależy konstytucja każdego z nas, poziom energii witalnej, odporność, ciepło, wszelkie procesy przebiegające w ciele, metabolizm płynów, a także konstrukcja psychiczna. Jej jakość zależy od kondycji rodziców, potencjału ich Nerek, dlatego w Chinach tradycyjnie rodzice przygotowywali się do poczęcia potomstwa kilka lat. Energii przedurodzeniowej nie możemy uzupełniać,  ale możemy ją oszczędzać, jeśli nasze ciało będzie wytwarzało na bieżąca energię pourodzeniową. A ta zależy od naszego stylu i odżywiania, na to zdecydowanie mamy wpływ. Codzienne posiłki, to, co dostarczamy organizmowi wraz z nimi są bazą silnych i zdrowych Nerek.

Każdy narząd posiada aspekt Qi, Yang, Krwi, Yin oraz Jing, jednak w przypadku Nerek to Jing jest najważniejsze i jego zasoby są kluczowe dla całego organizmu.

Aspekt Yang Jing odpowiada za zapłodnienie i wzrost. Aspekt Yin Jing odpowiada za substancje ciała, czyli kości, zęby, włosy głowy, brwi, biodra, stopy, kolana, szpik kostny i mózg. Upośledzenia w rozwoju fizycznym i psychicznym są oznaką osłabionego Jing. Także brak miesiączki i bezpłodność mogą świadczyć o osłabieniu tego aspektu. 

Yang Nerek zwane też ogniem Nerek jest źródłem ciepła w organizmie, umożliwia zachodzenie wszelkich procesów w ciele, także metabolizm Płynów. Jest jednym z filarów odporności. 

Yang Nerek ma za zadanie ogrzać Środkowy Ogrzewacz, czyli nasz układ pokarmowy. Można to sobie wyobrazić jako ogień pod garnkiem ( garnek to układ pokarmowy ). Gdy Yang jest osłabione oznacza to, ze Qi jest także osłabione, czyli w garnku słabo się gotuje, co oznacza, ze nasze trawienie i przyswajanie są osłabione. 

Energii przedurodzeniowej zmagazynowanej w Nerkach nie możemy uzupełniać, dlatego ważne jest, aby ją oszczędzać i wytwarzać codziennie energię pourodzeniową z pożywienia i powietrza.   

Yin i Yang Nerek stanowią korzeń tych aspektów w organiźmie, a wiec są bazą dla wszystkich pozostałych narządów, można powiedzieć, ze przemiana Wody przenika wszystkie pozostałe przemiany. Ważny wniosek jest taki, że w przypadku chorób przewlekłych wzmacnianie Nerek powinno być podstawą leczenia.

Energia Nerek ulega osłabieniu wraz z wiekiem, to jest fizjologiczne, jednak tryb życia i sposób odżywiania mają wpływ na przebieg tego procesu.  

Zdrowe Nerki oddziałują w człowieku jako mocna skierowana ku dołowi siła, zakorzenienie, które daje poczucie siły i stabilności. 

Siła Nerek uwidacznia się poprzez pełen mocy spokój, silny napęd życiowy i wolę, konsekwencję, doprowadzanie spraw do końca, nieustraszoność ( ale to nie brawura, nie szarżowanie i poszukiwanie ekstremalnych doznań  ).

Takie osoby maja nieustannie ciekawość życia, nowych rzeczy. Bardzo dobrze znoszą zmiany w życiu, nawet te pojawiające się gwałtownie. Mają silne libido.Mają mocne kości, zęby, mocne nogi, kolana, stawy skokowe, dobry słuch. Jest im ciepło. 

Włosy odzwierciedlają stan Nerek. Mocne lśniące włosy są oznaką silnych Nerek. Włosy, które łatwo się przetłuszczają i są bardzo delikatne świadczą o osłabieniu Yang Nerek. Wypadanie włosów i powolny wzrost świadczą o osłabieniu Jing Nerek.Włosy słabe, łamliwe oznaczają niedobór Yin Nerek i Wątroby. Brak połysku na włosach oznacza niedobór Qi Nerek.

Myśle, że to wystarczająca lista powodów, aby zachęcić do zadbania o Nerki.

Zapraszam do kolejnego artykułu, w którym napisze o tym jak możemy dbać o Nerki w diecie i nie tylko! 

 

Autor: Katarzyna Jaszczyk-Górska (dyplomowany dietetyk wg Tradycyjnej Medycyny Chińskiej)

Z punktu widzenia medycyny chińskiej odporność to kwestia kompleksowa, postrzegamy ją na 3 poziomach:

  1. Nerki

  2. Układ pokarmowy

  3. Płuca

Każdy z 3 filarów odporności będzie tematem osobnego artykułu.

Aby wzmocnić odporność trzeba mieć na uwadze te trzy aspekty i sprawdzić, co u danej osoby wymaga szczególnej uwagi, w TCM najważniejsza jest indywidualna diagnoza, ona jest podstawą zaleceń dietetycznych, ziołowych, akupunktury.

Tym razem napiszę więcej na temat Płuc.

W TCM Płuca nazywane są mistrzem Qi, ponieważ ważnym ich zadaniem jest rozprowadzanie Qi.

Aby dobrze spełniać tą funkcję Płuca wykorzystują 3 rodzaje ruchów i omawiając je  najlepiej będę mogła pokazać, co wspiera Płuca:

W zimnych porach roku pojawia się tendencja do nadużywania smaku ostrego, ciepłego, szczególnie imbiru. A więcej nie znaczy lepiej. Jeśli nadużywamy imbiru, pikantnych przypraw, a także dodajemy do potraw za dużo przypraw wysuszających o smaku gorzkim jak tymianek, rozmaryn, oregano wówczas działamy zbyt jednostronnie i może pojawić się suchość w Płucach, co zaburzy ich prawidłową pracę. Warto wiec pamietać o wszystkich smakach ważnych dla Płuc i poszukiwać równowagi w ich używaniu oraz pamietać w diecie o produktach takich jak biała rzodkiew, kalarepka, kalafior, ryż, które są chłodne i działają na Płuca odświeżająco, chronią je przed suchością. Istotnym czynnikiem pozadietetycznym, który generuje suchość Płuc i tym samym osłabia odpornośc jest klimatyzacja. Jeśli nie można jej uniknąć warto pamietać o nawilżaniu Płuc.

Podstawowym zadaniem  Płuc jest  pozyskiwanie Qi, czyli energii życiowej z powietrza oraz rozprowadzanie je po całym ciele. Płuca jest jednym z 3 ważnych źródeł pozyskiwania energii życiowej, obok Śledziony, która pozyskuje energię z pożywienia i Nerek, które magazynują nasza przed i pourodzeniową energię.  Nie bez znaczenia dla naszej odporności i witalności jest wiec sposób, w jaki oddychamy i powietrze, jakim oddychamy. Zanieczyszczone powietrze jest wiec istotnym czynnikiem obniżającym nasza odporność. Za to ruch na świeżym powietrzu oraz ćwiczenia oddechowe wzmacniają Płuca.

W kontekście odporności ważna jest bezpośrednia relacja Płuc ze Śledzioną. Te narządy są wg fizjologii TCM  w związku z bliźniaczym tzn. ze są zawsze w takim samym stanie energetycznym.

Śledzionę rozumiemy jako układ pokarmowy. Jeśli w diecie  jest dużo produktów nawilżających jak: jogurty, twarogi, kefiry, cukier, mąka, owoce, soki owocowe, banany, mleko, szczególnie zimno mleko, sałatki z surowych warzyw, zimne napoje, piwo, lody wówczas dochodzi do wytworzenia  zimnego śluzu, który ze względu na relacje bliźniaczą tych narządów trafi do Płuc i zalega tam powodując przewlekłe katary, zatkane zatoki, polipy w nosie, mokry kaszel. Wówczas nieoceniony jest tymianek, rozmaryn, majeranek, świeży imbir, kardamon, czosnek, cebula, por, marchew, dynia, koper włoski, kasza gryczana i jaglana. Z punktu widzenia TCM stosowanie wówczas dużych dawek zimnej termicznie witaminy C jest błędem i powoduje przytrzymywanie śluzu w Płucach.

Gdy śluz zalega dłużej w Płucach zmienia się w żółty, trudny do odkrztuszenia, wysmarkania wówczas potrzebna jest inna strategia leczenia z białą rzodkwią i zupą miso na czele.

Oznacza to, ze w każdej sytuacji potrzebne jest do odpowiednie remedium, w czasie infekcji trzeba dostosowywać leczenie do objawów, wiedza z medycyny chińskiej daje narzędzia do tego.

 

Autor: Katarzyna Jaszczyk-Górska (dyplomowany dietetyk wg Tradycyjnej Medycyny Chińskiej)

ODPORNOŚĆ – spojrzenie dietetyka Tradycyjnej Medycyny Chińskiej

W zimnych porach roku przypominamy sobie o wzmacnianiu odporności. Jak można ją wzmocnić z punktu widzenia TCM?

Z punktu widzenia medycyny chińskiej odporność to kwestia kompleksowa, postrzegamy ją na 3 poziomach:

  1. Nerki

  2. Układ pokarmowy

  3. Płuca

 

Każdy z 3 filarów odporności będzie tematem osobnego artykułu. Aby wzmocnić odporność trzeba mieć na uwadze te trzy aspekty i sprawdzić, co u danej osoby wymaga szczególnej uwagi, w TCM najważniejsza jest indywidualna diagnoza, ona jest podstawą zaleceń dietetycznych, ziołowych, akupunktury.

Medycyna chińska jest przede wszystkim medycyną profilaktyczną i taki charakter ma wiele jej zaleceń czy zasad, które warto stosować, aby wspierać odporność i nie chorować. Jedna z podstawowych zasad mówi, ze w danej porze roku warto szczególnie zadbać o narządy jej przyporządkowane zgodnie z prawem Pięciu Elementów.

 

Jesienią – Płuca i Jelito Grube, to przemiana Metalu

Zimą– Nerki i Pęcherz Moczowy, to przemiana Wody

Wiosną – Wątrobę i Pęcherzyk Żółciowy, to przemiana Drzewa

Latem – Serce i Jelito Cienkie, to przemiana Ognia

 

W Babie lato i w czasie pór przejściowych między porami roku zwanych Dojo – Śledzionę i Żołądek, to przemiana Ziemi.

Wiąże się to z dostosowaniem stylu życia i sposobu odżywiania do pory roku i ma to związek zarówno z produktami, których używamy jak i technikami gotowania.

Jesień odpowiada przemianie Metalu, należą do niej Płuca i Jelito Grube.

Jesienią energia zmienia się z letniej dominacji Yang i przechodzi stopniowo w jakość Yin, która osiąga swoje maksimum zimą. Z jakością Yin wiąże się ruch dośrodkowy, wycofanie, gromadzenie, a więc energia zaczyna kierować się w dół i do środka, co możemy zaobserwować w przyrodzie, a także odczuć w ciele w formie jesiennych spadków nastroju.

Jesienią dominującą jakością w naturze jest suchość i to samo ma miejsce w naszych ciałach. A narządy przemiany Metalu – Płuca i Jelito Grube  są bardzo wrażliwe na suchość.

W menu jesiennym ważne są dania, które wzmacniają przede wszystkim te dwa narządy, natomiast zawsze trzeba mieć na uwadze także pozostałe dwa filary odporności, czyli sprawnie działający  układ pokarmowy oraz wspieranie tzw. Ognia trawiennego, czyli w języku TCM – Yang Nerek. Tym samym zadbamy o to, co kluczowe dla wzmocnienia odporności.

 

Ważne produkty wspierające Płuca i Jelito Grube to: gruszki, śliwki, biała rzodkiew, pestki słonecznika, ryż, kalafior, kalarepa, buraki, kapusty, por, świeży imbir, grzyby, kiszonki, migdały, pinie, tymianek, rozmaryn.

Ważne produkty wspierające Śledzionę i Żołądek: kasza jaglana, kasza kukurydziana, orkiszowa, dynia, marchew, batat, zioła aromatyczne jak tymianek, bazylia, rozmaryn.

 

Bardzo ważnym elementem jesiennej kuchni jest stosowanie technik wzmacniających Qi, czyli: pieczenia, prażenia i gotowania w szybkowarze oraz bardzo długiego gotowania. Jeśli chcemy zatroszczyć się o nasze ciało warto, aby w naszej kuchni zagościły o tej porze roku na co dzień: prażone przed gotowaniem zboża i nasiona oraz orzechy, pieczone warzywa korzeniowe i owoce, długo gotowane zupy i dania jednogarnkowe oraz wspomniane wyżej przyprawy aromatyczne. Bardzo cenne dla odżywienia Płynów ciała są kompoty z sezonowych owoców, czyli głównie z gruszek, jabłek i śliwek.

 

Przykładowe dania wspierające odporność w menu jesiennym to:

-bulion mocy wege – jaka baza do zup oraz napój wzmacniający wszystkie 3 filary odporności,

-krupnik jaglany,

-zupy z dynią,

-zupa marchewkowa,

-jesienna zupa z kalarepką,

-zupa z porem i gruszką,

-duszona, pieczona wołowina,

-gołąbki,

-ciasta z migdałami, gruszkami, śliwkami, korzennymi przyprawami.

 

Autor: Katarzyna Jaszczyk-Górska (dyplomowany dietetyk wg Tradycyjnej Medycyny Chińskiej)