Cukier nie krzepi! – sprawdź czym zastąpić cukier
Słodki smak to jeden z pięciu podstawowych smaków odczuwanych przez człowieka. Kojarzy się nam najprzyjemniej. Ciekawostką jest jednak fakt, że jest trudniejszy do wykrycia niż np. smak gorzki.
Odpowiada za to ewolucja. W czasach naszych przodków, gdy jedzenie pozyskiwano głównie przez zbieractwo, gorzki smak był sygnałem ostrzegawczym. Oznaczał: „Uwaga! To może być trujące!”. Z kolei produkty bogate w cukry dostarczały niezbędnej energii do przetrwania.
Choć od tamtego czasu wiele się zmieniło, ludzka potrzeba sięgania po cukier pozostała. Zastanawiasz się czym zastąpić cukier?
Czym właściwie jest cukier?
Cukier (nie mylić z cukrami, które obejmują szerszą definicję) to potoczna nazwa sacharozy. Jest to słodki produkt otrzymywany w procesie rafinacji, używany głównie do słodzenia. Najczęściej pozyskuje się go z trzciny cukrowej lub buraka.
Historia cukru sięga aż 8000 roku p.n.e., kiedy to w Nowej Gwinei powstały pierwsze plantacje trzciny cukrowej. W 3000 roku p.n.e. w Indiach zaczęto używać cukru jako zamiennika miodu. Sama nazwa „cukier” wywodzi się ze staroindyjskiego sanskrytu. Słowo śarkarā, od którego później powstało określenie cukru, oznacza „ziarno piasku”.
Przez tysiąclecia ludzkość delektowała się cukrem w różnych postaciach, nie zwracając uwagi na jego negatywne skutki. Dziś wiemy, że nadmierne spożycie cukru prowadzi do wielu problemów zdrowotnych. Na długiej liście znajdują się m.in. próchnica, nadwaga, nadciśnienie, cukrzyca, choroby serca i demencja. Cukier osłabia organizm, zwiększa ryzyko infekcji i może przyczyniać się do depresji.
Obecnie, wraz ze wzrostem świadomości na temat zdrowego odżywiania, coraz więcej osób ogranicza spożycie cukru lub szuka jego zdrowszych zamienników.
Czym zastąpić cukier?
Zamienników białego cukru jest wiele, ale ich wybór bywa trudny i nie zawsze oczywisty. Niektóre słodziki, takie jak aspartam, wciąż budzą kontrowersje. Naukowcy nie są zgodni co do ich wpływu na zdrowie, dlatego ich bezpieczeństwo pozostaje tematem dyskusji.
Osoby z cukrzycą czy insulinoopornością muszą zwracać szczególną uwagę na spożywane słodziki. Oprócz białego cukru często konieczne jest ograniczenie również innych źródeł cukrów prostych. Wybór odpowiedniego zamiennika to zatem kwestia indywidualna, dostosowana do potrzeb organizmu i stylu życia.
MIÓD
Miód na tej liście jest najbardziej oczywisty i znany chyba wszystkim. Choć ma więcej kalorii niż cukier spożywczy, to zawiera enzymy, minerały, witaminy z grupy B, garbniki czy kwasy organiczne. Nie bez powodu o prozdrowotnych właściwościach miodu słyszymy już od dziecka.
KSYLITOL
Jest to pozyskiwany z brzozy naturalny cukier, to właśnie nim możemy zastąpić cukier. Nie tylko zawiera około 40% mniej kalorii, ale także wzmacnia nasz układ odpornościowy, ma właściwości opóźniające starzenie, działa przeciwbakteryjnie oraz zwiększa przyswajanie wapnia, dlatego szczególnie polecany jest osobom z osteoporozą. Ksylitol należy jednak wprowadzać do diety stopniowo, ponieważ ma on właściwości przeczyszczające, a także nie spożywać go za dużo – rekomendowana dawka to maksymalnie około 3 łyżeczek dziennie.
STEWIA
Ta południowo-amerykańska roślina dostępna jest pod postacią świeżych lub suszonych liści (często sproszkowanych), a jej ekstrakt można kupić w formie białego proszku przypominającego cukier lub tabletek. Warto jednak nadmienić, że w wersji przetworzonej (czyli pod postacią proszku lub tabletek) pozbawiona jest cennych składników odżywczych, takich jak witaminy z grupy B i C, magnez, chrom, wapń, potas, cynk, żelazo czy selen, dlatego lepiej wybierać susz lub wyhodować własną roślinkę w doniczce. Stewia wykorzystywana jest w medycynie naturalnej jako środek bakteriobójczy, moczopędny oraz wzmacniający. Jej niewątpliwym atutem jest to, że praktycznie nie zawiera kalorii, dlatego bez obaw o sylwetkę możemy stosować ją do słodzenia.
MELASA Z KAROBU
Melasę karobową zwaną także czarnym złotem pozyskuje się ze strąków drzewa św, Jana. Ma ciemny kolor, konsystencję przypominającą gęsty syrop, a w smaku i zapachu przypomina kakao. Choć należy raczej do kalorycznych zamienników cukru i ma wysoki indeks glikemiczny, to nie można odmówić jej długiej listy właściwości prozdrowotnych – zwiększa odporność, przeciwdziała osteoporozie, działa przeciwbólowo i antyseptycznie, obniża poziom cholesterolu, a także ma właściwości antyoksydacyjne.
ERYTROL
Ten półsyntetyczny słodzik dopiero niedawno zyskał na popularności. W przeciwieństwie do ksylitolu nie wywołuje on żadnych problemów gastrycznych, a do listy jego zalet można dodać zerowy indeks glikemiczny oraz również zerową kaloryczność.
